Foto van Olga

‘Ik moet je iets laten zien,’ zei ik, toen mijn vrouw thuiskwam. Maar helaas, er was iets fout gegaan bij het opnemen van de uitzending. Ook bij een haastige speuractie op het wereldwijde net vond ik niet de foto van Annemarie Nauta, die in mijn ziel stond gebrand. De uitzending was geheel gewijd aan Het litteken van de dood, de lang verwachte biografie over Jan Wolkers. Ik keek maar half – ik ben nooit onder de indruk geweest van zijn boeken – maar de fragmenten uit zijn laatste brief aan Annemarie Nauta ontroerden mij, ook vanwege de muziek van Dizzy Gillespie, die eroverheen was gezet. En toen verscheen opeens die foto, magistraal gebeeldhouwd als een portret van Rembrandt, maar dan in het volle licht. There is no greater love speelde Dizzy en schreef Wolkers steeds opnieuw in zijn laatste brief. Annemarie keek half weg. All or nothing at all, leek ze te zeggen, dat was de deal, jongen.

‘Wat was er dan zo bijzonder aan die foto?’, vroeg mijn vrouw. Ik durfde het niet onder woorden te brengen, bang om uit te glijden in verbaal overspel. Annemarie had Jan Wolkers in 1960 verlaten. Hij was er kapot van, maar in 1969 nam hij wraak door haar als de naakte Olga op te voeren in Turks Fruit. Zijn zaad, dat hij in haar naam aan anderen had geschonken, droeg hij publiekelijk aan haar op en zijn nasmeulende liefde voor haar bedekte hij tenslotte met een wit laken, de voortijdige dood van weer een andere vriendin. De vrijheid van de schrijver heeft een keerzijde. Maar op die foto was ze nog fataal en tastbaar tegelijk. Als Jan die foto zelf heeft gemaakt, is dat zijn grootste meesterwerk. Nou ja, zo denk ik erover. Morgen ga ik kijken of de foto in dat boek staat. Binnenkort ben ik jarig.

Bekijk ook...

Twee vrienden bij Sonsbeek Arnhem

Kroniek van een vriendschap # 5

Wat zullen we doen? Zo was mijn vriendschap met KOOS van der SLOOT. In de auto, op de fiets, in de benen. Als ik terugdenk, zal ik dat het meest missen. Een belangrijk verschil tussen Koos en mij is dat hij onveranderlijk altijd en overal hetzelfde is, een man uit één stuk. Ik ben altijd niet iemand anders, ik pas mij aan, ik ben een man van vijftien jassen.

De Koffiehûs Blues

Toen ik in de krant zag, dat Het Friesch Koffiehuis in Leeuwarden wordt gesloopt, ging ik even koppie onder in een branding van weemoed. In het bijschrift las ik dat het leegstaande pand ‘een rotte kies’ was, die voor 2018 Culturele Hoofdstad getrokken moest worden. Nou, ik kan u verzekeren, in de ogen van het establishment was Het Friesch Koffiehuis in de jaren tachtig een bek vol rotte kiezen. Juist daarom kwam ik er zo graag.

Het misverstand rond Willem Wilmink

‘Moet dit leuk zijn?’, vroeg mijn vrouw, terwijl ze mij de biografie van Willem Wilmink na twee pagina’s alweer teruggaf. Daarmee sloeg ze precies de spijker op de kop van mijn eigen ongemak. Opeens begreep ik, wat er mis was met dat boek.